Open source en open standaarden

In april 2009 is het boek ‘Open Source en Open Standaarden. Voor niets gaat de zon op?’ in de boekhandel verschenen. Na ‘Probleemloos overstappen op Linux’ en de ‘Basiscursus Ubuntu’ is dit het derde boek rond open source dat ik bij Academic Service uit heb kunnen brengen. Dit laatste boek wil een introductie zijn op het gebied van open source en open standaarden, zodat de lezers aan het eind een beter begrip hebben van wat er gaande is op dit domein en vervolgens beter in staat zijn een onderbouwde beslissing te nemen of open source en open standaarden iets voor hen is. De discussie over de voor- en nadelen van open source en open standaarden vindt in toenemende mate plaats in de reguliere computertijdschriften en algemene media. Helaas wordt die discussie regelmatig gevoerd zonder een stuk achtergrondkennis of inzicht in de materie en is onbekend hoe ver open source software en open standaarden al zijn ingebed in het dagelijks ICT-leven.

‘Open Source en Open Standaarden. Voor niets gaat de zon op?’ valt uiteen in twee delen. Het eerste deel bespreekt wat open source software is, hoe het wordt ontwikkeld en welke bedrijven en organisaties in Nederland het al gebruiken. Vragen die in dit deel aan bod komen zijn: wie zijn er zo gek om software gratis weg te geven, hoe wordt de kwaliteit van open source software gewaarborgd en is open source software wel geschikt voor serieuze toepassingen? Uiteraard wordt ook stilgestaan bij het actieplan Nederland Open in Verbinding, evenals bij de (voorzichtige) stappen van Microsoft rond open source.

In het eerste deel worden de voordelen van open standaarden besproken, onder andere in het licht van digitale duurzaamheid, en komt de ‘open wereld’ aan bod. Die ‘open wereld’ omvat creatieve werken (Creative Commons), wetenschappelijke publicaties (Open Access) en lesmaterialen (Open Courseware). Voor het goed functioneren van de ‘open wereld’ is een verbetering van de digitale burgerrechten en digitale geletterdheid noodzakelijk.

De ondertitel ‘Voor niets gaat de zon op’ wordt besproken aan het eind van het eerste deel. Hier komt naar voren dat ‘gratis’ niet de meest geschikte term is om open source software en open standaarden te beschrijven, maar ‘vrijheid’. Het invoeren van open source software, open standaarden en open content(maar ook de ontwikkeling en het onderhoud daarvan) is niet kosteloos en vraagt investeringen van bedrijven en organisaties die er mee aan de slag willen gaan.

Het tweede deel is praktisch van aard en geeft een overzicht van mogelijke open source software, te beginnen met de zogenaamde Portable Applications, via open source software voor het Windows besturingssysteem en eindigend bij de installatie van Linux. In het hoofdstuk over open source software voor Windows wordt een overzicht gegeven van mogelijke zakelijke applicaties, inclusief web-based applicaties.

Het boek ‘Open Source en Open Standaarden. Voor niets gaat de zon op?’ is bedoeld voor lezers die ‘iets’ te maken hebben met computers en in dat verband gehoord hebben over open source software en open standaarden. De prijs is bewust laag gehouden (14,95 euro).

Dit was mijn eerste ‘soloproject’, maar de realiteit is gelukkig dat een schrijfproject nooit een soloproject is. Wieke Oosthoek en Marieke Pols van SDU/Academic Service hebben het schrijfproces weer prima begeleid, en Pyter Wagenaar van de Taalwerkplaats heeft de kwaliteit van het manuscript naar een hoger plan weten te tillen.  Het is voor mij een genoegen met echte vakmensen samen te werken.

Ten slotte kan ik niet dankbaar genoeg zijn voor het geduld van Agnes, die in het afgelopen jaar in ons huwelijk zoveel tijd en ruimte heeft gegeven voor het schrijven van de verschillende boeken. Ze houdt me bij dit alles met beide voeten op de grond.

Inhoudsopgave

Deel I – De achtergronden van open source en open standaarden

1. De wereld wordt open, te beginnen bij de software
   • Vrijheid in plaats van beperkingen
   • Werkt dat, investeren zonder opbrengsten?
   • Hoe wordt de kwaliteit gewaarborgd?
   • Is open source wel serieuze software?
   • Wie gebruikt eigenlijk opensourcesoftware?
   • Waarom wordt open source niet veel vaker gebruikt?
   • Opensourcesoftware of vrije software?
   • 73 opensourcelicenties, hoe vindt u daarin de weg?
   • Doet Microsoft ook aan open source?
   • Nederland wordt open
   • Hoe staat het er nu voor met open source en open standaarden?
2. De wondere wereld van open standaarden
   • Tussen code en leesbare pagina’s
   • Waarom kan ik niet alle computerbestanden lezen?
   • Open standaarden als oplossing
   • Wat hebt u aan open standaarden?
   • Hoe verhoudt Nederland zich tot andere landen?
3. De open wereld. Een revolutie?
   • Van copyright naar Creative Commons
   • Vrijheid en flexibiliteit met Creative Commons
   • GNU Free Documentation License
   • Belastingcenten beter besteden: Open Access
   • Open Courseware: hoger onderwijs zonder diploma
   • Digitale burgerrechten
   • Digitale geletterdheid
4. Voor niets gaat de zon op?
   • En de realiteit?

Deel II – Tijd om aan de slag te gaan

1. Portable Applications: handig en veilig
   • Wat zijn Portable Applications?
   • PortableApps.com
   • Leuk speelgoed, maar is dit voor serieus gebruik?
   • Workshop: het installeren van de Portable Apps suite
2. Opensourcesoftware voor Windows
   • Dat klinkt goed, waar haal ik de software vandaan?
   • Wat is er zoal te vinden aan software?
3. Linux uitproberen zonder risico en zonder installatie
   • Linux: een wereld vol met keuzen
   • Overzicht van geschikte Linuxdistributies
   • Workshop: Ubuntu eenvoudig installeren via Windows

Dit is mijn derde boek over Linux, open source en open standaarden. Eerder verschenen ‘Probleemloos overstappen met Linux ‘ (samen met Gijs van der Poel) en de ‘Basiscursus Ubuntu ‘ (samen met Frits de Jong). In het afgelopen jaar heb ik meegewerkt aan het lesboek Open Source. Software en Standaarden van Holland Open en het Open Source Jaarboek 2008 .

Titel: Open source en open standaarden. Voor niets gaat de zon op?

ISBN: 9789012580359

Prijs: € 14,95