Uitgelicht: Manifest voor internetjournalisten

Een groep Duitse bloggers en internetjournalisten heeft vandaag een nieuw manifest de wereld in gestuurd. Dit “Internet-Manifest” benoemt de invloed van het internet op de journalistiek. Als je al een tijdje in het digitale universum rondwandelt bevat het manifest weinig nieuwe punten, maar dit wel prima omschrijving van de wijze waarop internet, sociale media, de ‘wisdom of the crowds’ etcetera hun invloed uitoefenen op nieuwsgaring, meningsvorming en verslaggeving. Ik heb de punten maar even proberen te vertalen:

1. Het internet is anders: het biedt ruimte aan meerdere doelgroepen, gebruikt eigen technologie en heeft een eigen cultuur. Dit is een technologische realiteit die niet bestreden, maar geïncorporeerd moet worden.
2. Het internet is een media-imperium op vestzakformaat: het publiceren en distribueren van nieuwe informatie wordt niet verhinderd door hoge toetredingskosten. Journalistiek onderscheidt zich nog door kwaliteit van de publicatie, niet door het publiceren op zich.
3. Het internet is deel van de samenleving: voor een groot deel van de westerse wereld vormen sociale netwerken, Wikipedia en Youtube integraal onderdeel van hun bestaan, ze zijn deel van hun communicatienetwerk.
4. De vrijheid van het internet is onschendbaar, of zou dat moeten zijn. De open structuur van het internet is een fundamentele bouwsteen van een digitale samenleving. Politieke of economische belangen mogen de toegang tot het internet niet belemmeren.
5. Het internet betekent de overwinning van de informatie. Waar in het verleden kennis en informatie werden geordend (en geselecteerd) door instituten, is nu een wereld aan informatie vrij beschikbaar voor ieder die er naar op zoek wil gaan.
6. Het internet verbetert de journalistiek. Het gedrukte (en dus onveranderlijke) woord verliest aan waarde, het internet biedt ruimte en mogelijkheden voor andere vormen van presentatie.
7. Het internet vereist netwerken. Het internet krijgt waarden door snelkoppelingen, door verbindingen en verwijzingen naar elkaar.
8. Linkjes en citaten verrijken de inhoud, maken voor een debat in een genetwerkte wereld. Het gebruik van links en citaten vereist ook geen specifieke, afzonderlijke toestemming.
9. Het politieke/publieke debat verplaatst zich naar het internet. Het aantal directe deelnemers neemt daar ook toe. De journalistiek moet daar een plaats in verwerven.
10. De vrijheid van meningsuiting moet de nieuwe persvrijheid zijn: het is niet acceptabel dat alleen officiële journalisten beschermd zijn door wetgeving. Het onderscheid is niet langer tussen officiële journalisten en amateurbloggers, maar tussen goede en slechte journalistiek (al dan niet betaald).
11. Meer, meer, meer. Er is nooit te veel informatie.
12. Met internetjournalistiek is geld te verdienen, maar dan moet het zakelijk model wel worden aangepast. Traditie is geen business model.
13. Op het internet is het auteursrecht even geldig als daarbuiten. De auteur bepaalt wat er met zijn werk mag gebeuren. Een goede formulering van die rechten door de auteur is een burgerplicht.
14. De tijd van de lezer heeft een financiële waarde. Dat is zo bij de bestaande media, dat is zo op het internet. Reclame en journalistieke informatie gaan samen, het is de vorm die verandert.
15. Wat online gaat, blijft online. Het nieuws is niet meer vluchtig, maar krijgt een grotere duurzaamheid dan bij gedrukte media mogelijk is.
16. Kwaliteit blijft het belangrijkste onderscheidende kenmerk. De lezers/bezoekers/deelnemers zullen op langere termijn altijd voor kwaliteit kiezen. De journalistiek moet hier trouw blijven aan haar onderliggende principe’s.
17. De “Generatie Wikipedia” maakt van massacommunicatie een grootschalige uitwisseling van informatie, onderzoek en nieuwsdeling. Journalisten moeten de vaardigheden van deze generatie serieus nemen en gebruiken voor hun eigen werk.

De punten 4 en 10 vormen eerder deel van een politieke agenda dan een duiding van hoe het internet de journalistiek beïnvloedt, maar ze horen wel in het overzicht thuis. Door het de vrije toegang tot het internet is een nieuwe vorm van journalistiek ontstaan en het is zaak de randvoorwaarden voor die vorm blijvend te realiseren.

Persoonlijk raakt punt 16 bij mij de juiste snaar: Kwaliteit blijft het belangrijkste onderscheidende kenmerk.

Uitgelicht: Manifest voor internetjournalisten

Een groep Duitse bloggers en internetjournalisten heeft vandaag een nieuw manifest de wereld in gestuurd. Dit “Internet-Manifest” benoemt de invloed van het internet op de journalistiek. Als je al een tijdje in het digitale universum rondwandelt bevat het manifest weinig nieuwe punten, maar dit wel prima omschrijving van de wijze waarop internet, sociale media, de ‘wisdom of the crowds’ etcetera hun invloed uitoefenen op nieuwsgaring, meningsvorming en verslaggeving. Ik heb de punten maar even proberen te vertalen:

1. Het internet is anders: het biedt ruimte aan meerdere doelgroepen, gebruikt eigen technologie en heeft een eigen cultuur. Dit is een technologische realiteit die niet bestreden, maar geïncorporeerd moet worden.
2. Het internet is een media-imperium op vestzakformaat: het publiceren en distribueren van nieuwe informatie wordt niet verhinderd door hoge toetredingskosten. Journalistiek onderscheidt zich nog door kwaliteit van de publicatie, niet door het publiceren op zich.
3. Het internet is deel van de samenleving: voor een groot deel van de westerse wereld vormen sociale netwerken, Wikipedia en Youtube integraal onderdeel van hun bestaan, ze zijn deel van hun communicatienetwerk.
4. De vrijheid van het internet is onschendbaar, of zou dat moeten zijn. De open structuur van het internet is een fundamentele bouwsteen van een digitale samenleving. Politieke of economische belangen mogen de toegang tot het internet niet belemmeren.
5. Het internet betekent de overwinning van de informatie. Waar in het verleden kennis en informatie werden geordend (en geselecteerd) door instituten, is nu een wereld aan informatie vrij beschikbaar voor ieder die er naar op zoek wil gaan.
6. Het internet verbetert de journalistiek. Het gedrukte (en dus onveranderlijke) woord verliest aan waarde, het internet biedt ruimte en mogelijkheden voor andere vormen van presentatie.
7. Het internet vereist netwerken. Het internet krijgt waarden door snelkoppelingen, door verbindingen en verwijzingen naar elkaar.
8. Linkjes en citaten verrijken de inhoud, maken voor een debat in een genetwerkte wereld. Het gebruik van links en citaten vereist ook geen specifieke, afzonderlijke toestemming.
9. Het politieke/publieke debat verplaatst zich naar het internet. Het aantal directe deelnemers neemt daar ook toe. De journalistiek moet daar een plaats in verwerven.
10. De vrijheid van meningsuiting moet de nieuwe persvrijheid zijn: het is niet acceptabel dat alleen officiële journalisten beschermd zijn door wetgeving. Het onderscheid is niet langer tussen officiële journalisten en amateurbloggers, maar tussen goede en slechte journalistiek (al dan niet betaald).
11. Meer, meer, meer. Er is nooit te veel informatie.
12. Met internetjournalistiek is geld te verdienen, maar dan moet het zakelijk model wel worden aangepast. Traditie is geen business model.
13. Op het internet is het auteursrecht even geldig als daarbuiten. De auteur bepaalt wat er met zijn werk mag gebeuren. Een goede formulering van die rechten door de auteur is een burgerplicht.
14. De tijd van de lezer heeft een financiële waarde. Dat is zo bij de bestaande media, dat is zo op het internet. Reclame en journalistieke informatie gaan samen, het is de vorm die verandert.
15. Wat online gaat, blijft online. Het nieuws is niet meer vluchtig, maar krijgt een grotere duurzaamheid dan bij gedrukte media mogelijk is.
16. Kwaliteit blijft het belangrijkste onderscheidende kenmerk. De lezers/bezoekers/deelnemers zullen op langere termijn altijd voor kwaliteit kiezen. De journalistiek moet hier trouw blijven aan haar onderliggende principe’s.
17. De “Generatie Wikipedia” maakt van massacommunicatie een grootschalige uitwisseling van informatie, onderzoek en nieuwsdeling. Journalisten moeten de vaardigheden van deze generatie serieus nemen en gebruiken voor hun eigen werk.

De punten 4 en 10 vormen eerder deel van een politieke agenda dan een duiding van hoe het internet de journalistiek beïnvloedt, maar ze horen wel in het overzicht thuis. Door het de vrije toegang tot het internet is een nieuwe vorm van journalistiek ontstaan en het is zaak de randvoorwaarden voor die vorm blijvend te realiseren.

Persoonlijk raakt punt 16 bij mij de juiste snaar: Kwaliteit blijft het belangrijkste onderscheidende kenmerk.